Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) üyeleri, 12 Kasım 2026 tarihinde Türkiye'nin 81 ilinde eş zamanlı gerçekleştirilen basın açıklamaları kapsamında Adıyaman Kent Meydanı'nda bir araya geldi. 'Talebimiz Geleceğimiz' sloganıyla düzenlenen açıklamada, inşaat mühendislerinin çalışma koşulları, ücret ve özlük hakları, yapı denetim sistemindeki sorunlar, deprem güvenliği ve mühendislik hizmetlerinin kamusal niteliği gündeme getirildi.
İMO temsilcisi Tuncay Kaya tarafından grup adına okunan açıklamada, mühendislik hizmetlerinin yalnızca proje ve imza işlemlerinden ibaret olmadığı, insan yaşamının korunmasında temel sorumluluk taşıdığı vurgulandı. Kamu ve özel sektörde çalışan mühendislerin ekonomik ve mesleki sorunlarının giderek ağırlaştığı belirtilirken, bilimsel bilgi ve mesleki yetkinliğin geri plana itilmesinin toplumun yapı güvenliğini de tehdit ettiği ifade edildi. Basın açıklamasına, Adıyaman Belediye Başkan Yardımcıları Burak Binzet, Hasan Döner ile Elektrik, Harita, Jeoloji ve Jeofizik Mühendisleri Odaları da destek verdi.
'SABRIMIZ TÜKENDİ!'
İnşaat mühendislerinin yaşadığı sorunlara dikkat çeken Kaya, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Bizler, ülkemizin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını, hastanelerini inşa eden inşaat mühendisleriyiz. Bilimi yaşamı korumak için kullanan, bilgisini halkın yararına sunan, mühendisliği formalite olarak değil, can güvenliğini sağlamanın temel sorumluluğu olarak gören önemli bir mesleğin mensuplarıyız.
Bugün, 12 Kasım 2026, Türkiye'nin 81 ilinde aynı saatte, aynı taleplerle, aynı kararlılıkla alanlardayız. Ve bugün buradan açıkça ilan ediyoruz: Sabrımız tükendi!
Yıllardır izlenen politikalar, mühendislik hizmetlerini kamusal bir sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak yalnızca bir maliyet kalemine indirgemiştir. Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakat geri plana itilmiş; mühendislik emeği değersizleştirilmiş, mesleki yetkinlik ve bağımsızlık zayıflatılmıştır. Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetleri, kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görülmüştür. Oysa mühendislik bir formalite değildir! Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir!"
'MÜHENDİSLİK EMEĞİ DEĞERSİZLEŞTİRİLİYOR'
Kamuda ve özel sektörde çalışan mühendislerin karşı karşıya kaldıkları ekonomik ve mesleki sorunlara değinen Kaya, şöyle devam etti:
"Bugün inşaat mühendisliği mesleği, tarihinin en ağır ekonomik ve mesleki sorunlarıyla karşı karşıyadır. Kamuda çalışan meslektaşlarımız, üstlendikleri ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakılmaktadır.
Özel sektörde çalışan meslektaşlarımız ise düşük ücretlere, uzun çalışma saatlerine, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama mahkum edilmektedir. Meslektaşlarımızın sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden değil, daha düşük kazançlar veya asgari ücret üzerinden yatırılması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesi, sosyal güvenlik haklarında ciddi kayıplara neden olmaktadır.
Yıllarını ülkenin kalkınmasına, yapılaşmasına ve altyapısına adamış emekli meslektaşlarımız, bugün yetersiz emekli aylıkları nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaşmaktadır.
Şantiye şefliği, yapı üretim sürecinin her aşamasında fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olmasına rağmen, çoklu görevlendirmeler ve güvencesiz çalışma koşulları nedeniyle gerçek işlevinden uzaklaştırılmaktadır.
Yapı denetim sistemi ise maliyet baskısının etkisi altında, kamu güvenliğini sağlayacak bağımsız ve etkin denetim anlayışından uzaklaşmaktadır. Görevini yapan meslektaşlarımız baskı, tehdit ve şiddetle karşı karşıya kalmaktadır."
'DEPREM DOĞA OLAYIDIR, ANCAK YIKIM KADER DEĞİLDİR!'
Deprem güvenliği ve yapı denetimindeki eksikliklere dikkat çeken Kaya, açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:
"Türkiye bir deprem ülkesidir. Yaşadığımız her büyük deprem bize aynı gerçeği hatırlatmaktadır: Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir!
Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle, etkin ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür.
Ne var ki ülkemizin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanteri hala bulunmamaktadır. Milyonlarca yurttaşımız, yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürmektedir.
İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırılmıştır. Yapılar kullanım süreleri boyunca yeterince denetlenmemekte, taşıyıcı sistemlere yapılan müdahaleler ve zamanla oluşan hasarlar sistematik biçimde izlenmemektedir.
Oysa güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır! Bir yurttaşın yaşadığı, satın aldığı veya kiraladığı binanın güvenliğini bilmesi en doğal hakkıdır.
Buradan soruyoruz: Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor?"
'DEPREM YARGILAMALARINDA GERÇEK SORUMLULAR TESPİT EDİLMELİ'
Deprem davalarında mühendislerin hukuki sorumluluklarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Kaya, şunları söyledi:
"Özellikle deprem yargılamalarında, gerçek sorumluların tespitinden uzaklaşılarak, imar aflarının, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin ve mühendislerin bilgisi ve denetimi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçları, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince gözetilmeksizin ağır ve orantısız biçimde meslektaşlarımızın üzerine yüklenmektedir."
'TALEPLERİMİZ AÇIKTIR!'
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odasının 10 temel talebini kamuoyuyla paylaşan Kaya, mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesini, SGK bildirimlerinin gerçek kazançlar üzerinden yapılmasını, kamu mühendislerinin ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesini, genç mühendislerin istihdamının artırılmasını ve emekli mühendislerin aylıklarının yükseltilmesini istedi.
Kaya, taleplerinin devamında şu ifadeleri kullandı:
"Mesleki deneyim, uzmanlaşma ve sürekli mesleki gelişimi esas alan Yetkin Mühendislik sistemi yasalaştırılmalı; meslek odamızın eğitim, belgelendirme ve mesleki denetim yetkileri güvence altına alınmalıdır.
Deprem yargılamalarında, bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sistemi oluşturulmalı ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemeleri kurulmalıdır.
Şantiye şefliği tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir mühendislik hizmeti haline getirilmeli, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirmeye son verilerek her şantiyeye bir şef tanımlanmalıdır. Yapı denetimi, maliyet baskısının belirleyici olduğu bir alan olmaktan çıkarılmalı; kamu yararını esas alan bağımsız bir yapıda yeniden düzenlenmelidir."
Kaya, yapı stoku envanterinin çıkarılması ve binaların kullanım ömürleri boyunca denetlenmesi gerektiğini vurgulayarak, şu çağrıda bulundu:
"Ülkemizin yapı stoku envanteri derhal çıkarılmalı; riskli yapılar bilimsel yöntemlerle belirlenmeli, güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmaları rant değil, can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmelidir.
Yapıların yalnızca inşa edilirken değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesini sağlayacak periyodik yapı kontrol sistemi oluşturulmalıdır."
'ARTIK SORUNLARIMIZIN ÇÖZÜLMESİNİ İSTİYORUZ!'
TBMM'yi, ilgili bakanlıkları ve kamu kurumlarını göreve çağıran Kaya, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz!
Türkiye Büyük Millet Meclisini, ilgili bakanlıkları ve bütün kamu kurumlarını mesleğimizin sorunlarına ve halkımızın güvenli yaşam hakkına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz.
Biz ayrıcalık istemiyoruz! Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizle uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz.
Güvenli yapıların, sağlıklı kentlerin ve nitelikli mühendislik hizmetlerinin herkes için hak olduğu yaşanabilir bir ülkeyi birlikte savunalım!
Mesleğimizi savunacağız! Emeğimizi savunacağız! Halkımızın yaşam hakkını savunacağız! Kamu yararını savunacağız!
Talebimiz geleceğimiz! Yaşasın örgütlü mücadelemiz!"
Kaynak : PERRE